Okumak ve Bir Kitap Listesi-2 / A.Murat Özhan
Çocuklara kitap okuma alışkanlığının kazandırıldığı başat yerler hiç şüphesiz ki okullarımız. Türkiye genelinde okullarda kitap okuma becerisine yönelik çok ciddi çalışmalar yapılmakla birlikte bu anlamda yeterli düzeyde olduğumuz da söylenemez.
Kitap okumayı teşvik edici tutum ve davranışlar geliştirmek, ufkumuzu da görmemize yardımcı olacaktır. Bu anlamda yol ve yöntemler çeşitlendirilebilir. Şöyle ki, okullarda, seçilen öğrenciler roman kahramanının kılığına büründürülerek diğer öğrencilerin dikkatleri çekilmek suretiyle bu alana ilgi arttırılabilir. Örneğin, bir öğrenciye Don Kişot kostümü giydirilip bu öğrenci okulun içinde gezdirilir. Böylelikle, diğer öğrencilerde hem roman kahramanına hem de Cervantes’in aynı adlı bu romanına dikkat çekilerek okuma isteği uyandırılabilir.
100 Temel Eser içinde oldukça nitelikli ama az eser var şüphesiz. MEB tarafından hazırlatılan bu liste(ler) bir hayli tartışma yaratmıştı bir aralar. Başlangıç amacıyla, 100 Temel Eser(ler) okullarda, tavsiye niteliğinde okutulmaktadır. Öğrencilere “Kitap okuma zevk ve alışkanlığı illaki MEB’in hazırlattığı kitap listesiyle kazandırılacaktır.” diye bir ilke yahut yönetmelik maddesi yok. Bu çerçevede sıkışıp kalmayalım. Öğrencilerin yaş, seviye, algılama yetileri, eğitimbilim ilkelerine uygun yazılmış o kadar enfes kitap var ki. Yeter ki kitap okuma ve okutma konusunda ciddi adımlar atılsın.
100 Temel Eser’i, Bakanlığın dolayısıyla Talim Terbiyenin hangi ölçütlere göre belirlediğini ben de açıkçası bilmiyorum ve bu durum karşısında da oldukça şaşırıyorum. Devletin tüm imkânları bu işlere seferber edilmesine rağmen, bu kadarcık kusur kadı kızında bile bulunur demeyeceğim, 100 Temel Eser’deki bu özensizlik, bu ileriyi düşünerek hareket etmemek hezeyanı neden? Çünkü listede öyle kitaplar var ki okuma zevki aşılamak ve dil beğenisi sunmak bir yana, öğrenciyi kitaptan, dilden uzaklaştıracak, okuduğundan usandıracak eserler tercih edilmiş.
Eğitimin ders kitapları cephesinde de bir arızası var şüphesiz. Daha önce de yazmıştım, çocuğun dünyaya açılan ilk penceresi, ders kitaplarıdır ve birincil derecede önemlidir.
Ders kitaplarının yazılması, seçimi, görsellerin düzenlenmesi, düzeltmelerin yapılması vb. hazırlık aşamasından tutun da baskıya kadar tüm evrelerinde çok titiz davranılmalıdır. Bu bağlamda Türkçe ders kitaplarıyla ilgili yaşanan sıkıntılara dair çözüm önerilerim şunlardır:
1- Metinlerin öğrencilerin yaş ve seviyelerine uygun seçilmesi,
2- Düzyazı metinlerinin öğrencide usanç yaratacak uzunlukta olmaması,
3- Metinlerin, öğrencilerin kendi yaşamlarıyla bağ kurmalarına olanak verecek şekilde seçilmesi,
4- Metinlerin, Türkçeyi ustalıkla kullanan yazar ve şairlerden seçilmesi,
5- Metinlerin illaki bir ahlak dersi veren mahiyetten çıkarılarak dil zevki, okuma hazzı aşılayan tarzda işe koşulması
6- Ders kitaplarının mutlaka iplik dikişle ciltlenmesi
Yukarıda maddeler halinde sunduklarıma ek olarak, söylenenleri ete kemiğe büründürmek ve çocukta dil beğenisi yaratmak, kitap okumayı sevdirmek, 100 Temel Eser’e katkı sunup bu listeyi genişletmek adına, kendi beğenimi yansıtan bir kitap listesi hazırladım. Liste, şimdilik dört başı mamur bir seçki olmasa da bu alandaki eksikliği dolduracak güçtedir. Benim de zevkle okuyup etkilendiğim ve gerek eğitimci arkadaşlarımın gerekse öğrencilerimin benden istedikleri bu listeyi yayımlıyorum. Okuduklarım aklıma geldikçe listeyi güncelleyeceğim, takip ediniz.
Bu listedeki kitaplar 4, 5, 6 ve 7. sınıf öğrencilerine hitap etmekle beraber yetişkinlerin de okuyup zevk alabilecekleri dil yetkinliğindedir.
İyi okumalar…
DÜNYA EDEBİYATI Hazırlayan: A.Murat Özhan
– A. Adnan Çakmakçıoğlu, Çocuklar İçin Nutuk, Bu Yayınevi
– Adnan Özyalçıner, Sabırtaşı Çatladı, Alfa Yayınları
– Ahmet Gülüm, Dikkat Yazılı Var, Kora Yayın
– Ahmet Rasim, Falaka, Cem Yayınları, (Başka bir yayınevi de, İnkılap Kitabevi)
– Altın Masallar (Her Ülkeden Masal), Altın Kitaplar Yayınları
– Anlatacağınız Fıkralar, Serhat Yayınları
– Anneye Sevgi Babaya Saygı (Türk Edebiyatında Anne Baba Hikâyeleri), Hazırlayan: Refik Durbaş, Gendaş Çocuk Yayınları
– Arzu Yüksel, Kâşifler ve Keşif Maceraları, Carpe Diem Kitapları
– Aziz Nesin, Ben de Çocuktum, Adam Yayınları
– Aziz Nesin, Borçlu Olduklarımız, Adam Yayınları
– Aziz Nesin, Şimdiki Çocuklar Harika, Adam Yayınları
– Başaran, Yağmur Gelini, Özyürek Yayınevi
– Bilgin Adalı, Kariye Hazinesi, Can Yayınları
– Bir Milyon Çocuk Kitabı, (Bu seride, on bir kitap var. Mutlaka okunmalı), Boyut Yayın Grubu
– Büyük Atatürk’ten Küçük Öyküler 2, Can Yayınları
– Cevat Şakir Kabaağaçlı, Yol Ver Deniz, Bilgi Yayınevi
– En Güzel Çocuk Hikâyeleri, Arion Yayınevi
– En Güzel Çocuk Şiirleri, İnkılâp Kitabevi
– Erdal Demirkıran, Adam Dediğin Benim Gibi Olur, (Kişisel gelişim kitaplarından)
– Erdal Öz, Dedem Korkut Öyküleri
– Evliya Çelebi, Yedi İklim Dört Bucak
– Gamze Alıcı, Nasreddin Hoca İle Kıkır Kıkır, Timaş Yayınları
– Gülsüm Cengiz, Ayşe’nin Günleri, Evrensel Basım Yayın
– Güngör Dilmen, Mavi Orman, Can Yayınları
– Hasan Yılmaz, Gençler Bu Kitap Sizin İçin, Çizgi Kitabevi, (Kişisel gelişim kitaplarından)
– Hüseyin Rahmi Gürpınar, Çocukluk Günlerim
– Kalbimde Okulun Işığı ( Türk Edebiyatında Okul Hikâyeleri), Hazırlayan: Refik Durbaş, Gendaş Çocuk Yay.
– Kar Altında Allı Turna, ( Türk Edebiyatında Çalışan Çocukların Hikâyeleri), Hazırlayan: Refik Durbaş, Gendaş Çocuk Yayınları
– Muallim Naci, Ömer’in Çocukluğu, Alfa Yayınları
– Muzaffer İzgü, Zıkkımın Kökü, Bilgi Yayınevi
– Nâzım Hikmet, Sevdalı Bulut, Yapı Kredi Yayınları (Not: Ayrıca bu eser, on bir kitaptan oluşan “Bir Milyon Çocuk Kitabı” serisinin içinde yer almaktadır)
– Nâzım Hikmet, Yel Üfürdü Su Götürdü, Cem Yayınevi
– Necati Güngör, Anneme Bir Ev Alacağım, Günışığı Kitaplığı
– Nur İçözü, Ena Mena Dosi, Altın Kitaplar
– Orhan Kemal, Arslan Tomson, Büyülü Fener Yayıncılık
– Orhan Kemal, İnci’nin Maceraları, Epsilon Yayınları
– Orhan Kemal, Avare Yıllar, Tekin Yayınları
– Ömer Seyfettin, Forsa, Birey Yayınları
– Pertev Naili Boratav, Zaman Zaman İçinde, Adam Yayınları
– Refik Halit Karay, Memleket Hikâyeleri, İnkılâp Kitabevi
– Refik Halit Karay, Gurbet Hikâyeleri
– Selam Olsun Çocukluğuma, (Türk Edebiyatında Çocuk Hikâyeleri), Hazırlayan: Refik Durbaş, Gendaş Çocuk Yay.
– Sennur Sezer, Pencereden Bakan Çocuk, Evrensel Basım Yayın, (Şiir)
– Siz Bizi Küçük mü Sanıyorsunuz, Derleyen: Tanzer İşeri, Kora Yayınları
– Şiir Atlası, Hazırlayan: Erdal Alova, Yapı Kredi Yayınları, (Şiir)
– Tevfik Fikret, Şermin, Yapı Kredi Yayınları, (Şiir)
– Ülkü Tamer, Günışığı Hoşça Kal
– Ülkü Tamer, Pullar Savaşı, Çınar Yayınları
– Zeyyat Selimoğlu, Martılar Adası, Can Yayınları
– Alexandre Dumas, Son Şövalye, Arkadaş Yayınları
– Anton Çehov, Marangozun Köpeği Kaştanka, Can Yayınları
– Antonie De Saint Exupery, Küçük Prens, Gendaş Yayınları
– Antoine Galland, 1001 Gece Masalları, İş Bankası Kültür Yayınları
– Beydaba, Kelile ve Dimne, Kavis Kitap
– Cengiz Aytmatov, Beyaz Gemi, Ufuk Yayınları
– Charles Dickens, İki Şehrin Hikâyesi, İnkılâp Kitabevi
– Christer Öhman, Çocuklar İçin Dünya Tarihi, Ayrıntı Yayınları
– Çiğdem Maner, Tarih Canavarı Mezopotamya, İş Bankası Kültür Yayınları
– Cubao, Okumak İstiyorum, Kaynak Yayınları
– Daniel Defoe, Robinson Crusoe, Sis Yayıncılık
– Edmondo De Amicis, Çocuk Kalbi, Şule Yayınları
– Eleanor H. Porter, Pollyanna, İnkılâp Kitabevi
– Elin Pelin, Yan Bibiyan, Evrensel Basım Yayın
– En Güzel Romanya Masalları, Nesin Yayınları
– Fyodor Mihailoviç Dostoyevski, Çocuklar Arasında, Can Yayınları
– Homeros, Odisseia, Can Yayınları
– Homeros, İlyada, Can Yayınları
– J.M.Barrie, Peter Pan, Arkadaş Yayınları
– Jean Paul Mongin, Profesör Kant’ın En Çılgın Günü, Metis Yayınları
– John Steinbeck, Al Midilli, Bilgi Yayınevi, (Başka bir yayınevi seçeneği de, Remzi Kitabevi)
– John Steinbeck, İnci, Remzi Kitabevi, (Mutlaka okunmalı)
– John Steinbeck, Fareler ve İnsanlar, Remzi Kitabevi, (Mutlaka okunmalı)
– Jonathan Swift, Güliver’in Gezileri, Bilgi Yayınevi (Bir başka seçenek, Parıltı Yayıncılık)
– Jules Verne, On Beş Yaşında Bir Kaptan, İthaki Yayınları
– Jules Verne, İki Yıl Okul Tatili, Parıltı Yayıncılık
– Jose Mauro de Vasconcelos, Güneşi Uyandıralım, Can Yayınları
– Marcel Ayme, Kuğuların Türküsü, Can Yayınları
– Mark Twain, Tom Sawyer, Arkadaş Yayınları
– Mihail Zoşçenko, Lastik Pabuçlar, Can Yayınları
– La Fontaine’in Masalları, Orhan Veli Kanık, Yapı Kredi Yayınları
– Lewis Carroll, Snark’ı Avlamak, Yaba Yayınları
– Lewis Carroll, Alice Harikalar Diyarında ve Aynadan İçeri, İthaki Yayınları
– Lynette Long, Matematik Artık Çocuk Oyuncağı, Grifin Yayınları
– N.H.Kleinbaum, Ölü Ozanlar Derneği, Nokta Yayınları, (Mutlaka okunmalı)
– Oscar Brenifier, Güzellik ve Sanat Nedir?, Tudem Yayınları
– Panait İstrati, Baraganın Devedikenleri, Can Yayınları
– Raffael Ganz, Büyük Reis, Yaba Yayınları
– Rafik Schami, Bir Avuç Yıldız, Evrensel Basım Yayın
– Richard Bach, Martı, Beyaz Yayınları, (Mutlaka okunmalı)
– Roald Dahl, Küçük Adam Büyürken, Can Yayınları
– Samet Behrengi, Bu Gelen Köroğlu’dur, Can yayınları (Mutlaka okunmalı)
– Samet Behrengi, Küçük Kara Balık
– Samet Behrengi, Behrengi Tüm Öyküleri, Papirüs Yayınevi, (Bu kitapta, Behrengi’nin tüm öyküleri var)
– Victor Hugo, Sefiller, Antik Yayınları,
– Zavattini, Milano Mucizesi, Arkadaş Kitaplar Yayınları, (Not: Bu kitabın filmi de çevrilmiş)
Bugün 1 kez okundu. Son okunma tarihi, 19 May 2012
Son Yorumlar