olhayat

Murat ÖZHAN

Yazı, bir yorumun sınırlarını aştığından anasayfaya taşıma ihtiyacı hissettim. Sevgili Nihal, katkın için teşekkür ederken aşağıdaki paragraflarınla ilgili bir iki noktaya değinmek istiyorum.

“Fakat özgürlük anlayışımızın olduğumuz yere ve aldığımız kültüre göre biçimlenmesi bana göre değiştirilebilinir…(1)
En azından kendi özgür irademizi kullanabildiğimiz andan itibaren alacağımız farklı kültür eğitimleri ile birlikte özgürlük adına bir çok şeyi etrafımızda olmasada kendimizde değiştirebiliriz ki”(2) {Parantezdeki numaralar,Murat Özhan}

Senin ifadenle özgürlük anlayışımızın olduğumuz yere ve aldığımız kültüre göre biçimlenmesi, değiştirilebilir(1). Bu nasıl gerçekleştirilebilir? Bunun cevabı, alttaki paragrafta(2) yatıyorsa yani kendi özgür irademizi kullanmak ise bu kıstas gerekli ama yeterli bir girişim değil bence. Şüphesiz ki kendimizi önce değiştirmeliyiz ki çevremizi de etkileyebilelim. Önce kendimiz değişeceğiz, kendimizi değiştirirken yanı başımızdakini değiştireceğiz, ki bu, takdir edersin sen de kolay bir dönüşüm değil ..

Anımsarsan “Cumhuriyet” başlıklı yazına yaptığım yorumda demokrasiye dair de üç aşağı beş yukarı şu ifadeleri vazetmiştim: “…Demek ki, demokrasinin anlamı herkesin durduğu ve baktığı yere göre değişiyor. Ha, değişmemesi lazım, ama bunu yapan ben ve benim gibi emekçiler değil, gücü ellerinde bulunduranlar ve her daim lehlerine kullanmak isteyenlerdir..”

Hiç değilse özgürlük halesi etrafındaki belirsizliği ortadan kaldırmak için şunu söylemek elzem. Özgürlük, bireysel bir iş ve süreç değil tam tersine toplumsal bir olgu ve süreçtir. Birey, kendini geliştirip yeteneklerini ortaya çıkaracak tüm araç gereçleri toplum içinde edinir. Özgürlük, insanın, yabancılaşmasını aşmasıdır. Gerçek özgürlüğe ulaşmak ise, insanın dışsal bir etkiyle çalışma zorunluluğunun ortadan kaldırılması ve insanın kendine, ailesine yeterli zaman ayırabilmesiyle mümkündür. Söylediklerimi ete kemiğe büründürmek için oldukça uç bir örnek vermek istiyorum. Bir maden işçisi sabah işine gidip dört saat çalıştıktan ve işten ayrıldıktan sonra; ailesiyle, arkadaşlarıyla tiyatroda oyun izleyip akşam da bu oyunun kendisine ne kattığını düşünerek zihinsel-eleştirel bir süreci yaşayabilmeli. İşte gerçek özgürlük bu! Yoksa özgürlüğü, kendi özel arabanı kullanmaya yahut sınırsızca alışveriş yapmaya indirgersek, bu muhteşem sözcüğün içini boşaltmaya yardımcı oluruz ancak.

Marx, Alman İdeolojisi adlı yapıtında özgürlüğe dair şu örneğe yer verir: “İngiltere’ye gelen bir Amerikalı, zenci kölesini kırbaçlamış, yargıç bunu yasaklayınca bu yasağın nedenini bir türlü anlayamayan Amerikalı, insanın kölesini kırbaçlayamadığı bir ülkeye özgürlük ülkesi denir mi, diye bağırmış.”

Sanırım bu örnek, özgürlüğün durulan yere ve bakış açısına göre değiştiği düşüncesini yeterince açıklamıştır.

Not: Neoliberal politikaların acımasızca ve aymazca uygulandığı böyle bir dönemde, demokratik ve özgürlükçü yapılanmaların da var olabildiğini gösteren bir örnek var önümüzde. Porto Alegre’deki “Yurttaş Okulu” deneyimi bu açıdan önemli ve mutlaka dikkate alınmalı diye düşünmekteyim. Şuraya bir bak istersen:

http://www.olhayat.com

Bugün 0 kez okundu. Son okunma tarihi, 19 May 2012