olhayat

Öndeyiş / Murat Özhan

19.yüzyılda yaşayan ve şiirlerinde ağırlıklı olarak aşk, özlem temalarını işleyen Erzurumlu Emrah, bir halk şairi olarak anılmasına rağmen şiirlerindeki Arapça, Farsça sözcük ve tamlamalar ile Divan şiirine yöneliş, onu yaşadıkları dönemlerde ses getirmiş bir Pir Sultan’dan, bir Karacaoğlan’dan fazlasıyla ayırmaktadır ne yazık ki.

Medrese eğitimi alması, onun hece ölçüsüyle yazdığı şiirlere göre, az sayıda da olsa Divan şiiri edası ve aruzla yazmasında etkendir hiç şüphesiz. Ne var ki, hece ölçüsüyle yazdığı şiirlerde bile Divan şiirinin izlerini görmek mümkün. Bu, onu halkçı söyleyişten ister istemez uzaklaştırmıştır.

Orhan Ural’ın Erzurumlu Emrah’a dair hazırladığı kitaptaki tüm şiirleri okudum. Şiirlerdeki Arapça, Farsça sözcük ve tamlamaların çokluğu, içeriğe yapmacıklı bir doku verirken öte yandan şiirden alınacak hazzı da engelliyor. Örneğin: “Bu pendim uşşaka olsun yâdigâr/Dâim fitne fesad oldu âşikâr/Cümlemiz hıfz etsin ol perverdigâr/Pâk-i dâmen ehl-i iffet kalmadı.” dizelerini sözlük kullanmadan anlamak mümkün görünmüyor.

Tüm bunların yanında Emrah’ın dil açısından içe sine okunabilecek şiirleri de var şüphesiz. Ama bunlar bir elin parmaklarını geçmeyecek (Elbette ki kendi yargım bu) kertede. Onun, “Tutam yâr elinden tutam/Çıkam dağlara dağlara/Olam bir yaralı bülbül/İnem bağlara bağlara” dörtlüğü ile başlayan ve bestelenen şiiri bunlardan biridir. Ezginin Günlüğü’nden dinlemenizi öneririm.

Emrah’ın blogda yayımlayacağım şiiri ise, kitaptaki 37 numaralı şiir. Sevdiğinden ayrı düşen Emrah’ın özlemi yansır bu dizelere. İçten ve sade bir dille yazılmıştır.

Dost İlinden Gelen Turna*

Dost ilinden gelen turna
Bekle kelâmı kelâmı
Uğrar isen yâr yanına
Eyle selâmı selâmı

Kement olmuş zülfün bize
Elâ gözler süze süze
Yazılmıştır alnımıza
Hasret kalemi kalemi

Hey ağalar hey gaziler
Yürekte yaram sızılar
Gönül yâri ârızular
Bilmez ırağı yakını

Emrah der ki burada gitsem
Bir gün evvel yâra yetsem
Yâr elinden bâde içsem
O gün ola mı ola mı

Erzurumlu Emrah

*Orhan Ural, “dost elinden gelen turna”, erzurumlu emrah, HAYATI-ŞİİRLERİ, s.67-68, Hürriyet Yayınları, Birinci Baskı, Şubat 1976, İstanbul

Bugün 2 kez okundu. Son okunma tarihi, 19 May 2012