olhayat

Murat ÖZHAN

İnsanın akıp giden yaşamında geçmişe dönük unutamadığı anlar, anılar, kesitler vardır. Kendi halinde kalıp düşündükçe, zaman zaman bu kesitler gün yüzüne çıkıverir. Bilinç düzeyine sıçrayış, o kesitlerin etkileyiciliğindendir. Çocukluğumda okuduğum “Bir Milyon Çocuk Kitabı” kampanyası çerçevesinde çıkarılan kitap serisi, bu kesitlerden biri. Bu seri, yaprakları sararmış halde hala kütüphanemde durur, onları arada bir alıp okur ve geçmişe doğru hazin bir yolculuğa çıkarım.

Edebiyatımızın yapı taşları, benim için adeta bir ustalar geçidi. Ustalarımızı yeni kuşaklara tanıtmak, onlara bir dil zevki aşılamak boynumuzun borcu olmalı. Çünkü onlar, hiç de azımsanmayacak ölçüde, bir yandan yaşama çok farklı pencerelerden bakmamızı sağlarken öbür yandan da kişiliğimizin oturmasına yardımcı oldular.

Bu seriden çıkan ve İran’ın öldürülen devrimci yazarı Ahmed Samed Behrengi’nin Bir Şeftali Bin Şeftali adlı eseri ile 10 -11 yaşlarında iken tanışmıştım. Beni derinden sarsmıştı o yaşlarda. Haksızlığın, zulmün,dayanışmanın, diyalektiğin “çocuğa göre” anlatımı sergileniyordu bu kitapta ve serinin diğer kitaplarında. Bu kitaplar, benim için adeta yeri doldurulamaz bir kültür hazinesiydi. Çocukluğumda iyi ki okuma fırsatı buldum o yazarları. Bundan ötürü çok bahtiyarım. Bu çalışmada öğrencisinden baskıcısına yazarından çizerine emeği geçen herkese minnettarlığımı sunuyorum.

1979, Unesco tarafından Dünya Çocuk Yılı ilan edilmişti. Bu kapsamda, bir milyona yakın çocuğun evlerinden getirdikleri gazeteler, işe yaramayan kağıtlar, dönemin Ankara Belediyesi girişimleriyle bastırılarak binlerce çocuğun okuması için ücretsiz dağıtılmıştı. Bu şanslılardan biri de bendim. Behrengi ve daha nicelerinin eserleri ile tanışma fırsatı yakalayıp birkaç gün içinde 11 kitabı doymak bilmezcesine bitirmiştim.

Kitaplarda, dayanışmanın, yaşamasevincinin, paylaşmanın, değişimin, mücadelenin, fedakarlığın, dostluğun, sevginin ana temalar olarak işlendiği su götürmez yalınlıkta. Ne var ki, günümüzün bu açgözlü, hırslı, habis dünyasında, bir önceki cümlede dile getirdiğim değerleri, eserlerinde bir kuyumcu titizliğiyle işleyen yazar ve şairlerin birkaçı dışında, yaşayan yok. Onlar arkada bıraktıkları nice eserleriyle artık ölümsüzlük mertebesine ulaşmışlardır. Onları saygıyla ve gönülden selamlarken, Bir Şeftali Bin Şeftali’den küçük bir pasaj aktarıyorum buraya. Alegoriye oldukça sık yer veren Behrengi, şeftaliyi şöyle konuşturur:

“Sepette durduğumuz gibi ağanın evine gitmiş olsaydık, ben ağanın sevgili kızına nasip olacaktım. Ağanın kızı da benden bir ısırık alacak, fırlatıp atacaktı. Ağanın evi tabii ki evinden içeri bir tane şeftali, salatalık, zerdali girmeyen Sahibali ile Pulad’ın evi gibi değildi. Oysa bahçıvan, ağanın kızı için yabancı ülkelerden meyva getirttiğini söylüyor. Kızına uçakla portakal, muz, üzüm, hatta çiçek getirtiyor. Bunun için de su gibi para harcaması gerek. Şimdi hesap et bakalım ağanın kızının giysi, okul, yiyecek, doktor, bakıcı, uşak, oyuncak, seyahat ve gezme tozma parasını. Sen de, her ay onbin Tümen, ben diyeyim onbeş bin Tümen; yine az olur.”

***

Bir Milyon Çocuk Kitabı dizisi(Yayına Hazırlayan : Bülent Özükan)

Aldığı Ödüller:
1979 Unesco Özel Ödülü
1979 Simavi Vakfı Çocuk Yılı Özel Ödülü

Bir Şeftali Bin Şeftali
Samed Behrengi / Çizimler : Belkıs Taşkeser

Arabalar Beş Kuruşa
Sabahattin Ali / Sait Faik / Orhan Kemal / Yaşar Kemal / Füruzan / Çizimler: Selçuk Demirel

Kovboyculuk Oyunu
Sadık Fehimoğlu / Fakir Baykurt / Yılmaz Güney / Çizimler: Haslet Soyöz

Yüz Paralık Bulut
Behçet Necatigil / Nazım Hikmet Ran / Refik Durbaş / Yalvaç Ural / Melih Cevdet Anday / Oktay Rifat / Ali Püsküllüoğlu / Can Yücel / Fazıl Hüsnü Dağlarca / Cahit Külebi / Orhan Veli Kanık / Ceyhun Atuf Kansu / Cahit Sıtkı Tarancı / Ziya Osman Saba / Necati Cumalı/İlhami Bekir Tez / M.Turan Tekdoğan / Türkan Gedik / Celal Vardar /Çizimler : Nezih Danyan

Sevdalı Bulut
Nazım Hikmet / İhmal Amca / Sabahattin Ali / Aziz Nesin / Orhan Kemal / Çizimler: Yılmaz Aysan

Falaka
Ömer Seyfettin / Halide Edip Adıvar / Reşat Nuri Güntekin / Yakup Kadri Karaosmanoğlu / Reşat Enis / Çizimler: Haslet Soyöz

Kıt Akıllı Karga
Nasreddin Hoca / Ezop / La Fontaine / Andersen / Orhan Veli Kanık / Tarık Dursun K. / Kemal Özer / Ömür Candaş / Çizimler: Nezih Danyal

Bu Memleket Bizim
Nazım Hikmet / İsmail Uyaroğlu / Rıfat Ilgaz / Bülent Ecevit / Ceyhun Atuf Kansu / Atilla İlhan / Tahsin Saraç / Melih Cevdet Anday / Ahmed Arif / Cahit Sıtkı Tarancı / Fazıl Hüsnü Dağlarca / Türkan Gedik / Yalvaç Ural / Çizimler: Ateş Danyal

Bir De Varmış İki De Varmış
Adnan Özyalçıner / Oğuz Tansel / Pertev Naili Boratav / Ahmet Uysal / Çizimler: Sevdali Gönel

Televizyondaki Reklamcı Amca
Tan Oral / Arkadaş Z. Özger / Asaf H. Çelebi / Bedri Rahmi Eyüboğlu / Behçet Necatigil / Bülent Ecevit / Cahit Külebi / Cahit Sıtkı Tarancı / Gülten Akın / Hasan Ali Yücel / Hasan Hüseyin / İsmail Uyaroğlu / Melih Cevdet Anday / Nazım Hikmet / Necati Cumalı / Nihat Ziyalan / Rıfat Ilgaz / S. Kudret Aksel / Türkan Gedik / Ülkü Tamer / Yalvaç Ural / Ziya Osman Saba

Bu Kitabın Masalı
Bülent Özükan / Çizimler: Selçuk Demirel

Karikatür: Semih Poroy

Bugün 0 kez okundu. Son okunma tarihi, 11 February 2012